Kalendarium 2010

2010.01.15-17

Stowarzyszenie "Drogami Tischnera" przy pomocy Instytutu Myśli Józefa Tischnera po raz piąty zorganizowało w Łopusznej konferencję dla nauczycieli Szkół Tischnerowskich. Nauczycielskie spotkanie rozpoczęło się tradycyjnie - posiadami z podhalańskimi przyjaciółmi i rodziną księdza Tischnera przy muzyce Zespołu im. Ludwika Łojasa. Spotkanie to prowadziła dr Stanisława Trebunia-Staszel z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ. Nie zabrakło na nim jak zwykle góralskich "mędroli" - bohaterów "Historii filozofii po góralsku". Większość soboty wypełniły wykłady na temat autorytetu nauczyciela w pracy, które wygłosili: dr Krystyna Ablewicz, prof. o. Jan Andrzej Kłoczowski, prof. Karol Tarnowski i dr Michał Bardel. Każdy wykład kończyła spontaniczna dyskusja. Wieczorem w miejscowym kościółku ks. proboszcz Paweł Potoczny odprawił mszę w intencji uczestników konferencji, a dzień zakończyła uroczysta kolacja. W niedzielę, ostatniego dnia spotkania, podsumowano konferencję i omówiono przedsięwzięcia planowane przez Rodzinę Szkół Tischnerowskich w najbliższej przyszłości.

2010.03.19-21

W Ludźmierzu odbyły się VII Rekolekcje z Tischnerem pod hasłem „Wierzę w Kościół”. Prowadził je bp Tadeusz Pieronek. Trzydniowe spotkanie rozpoczęła wieczorna msza święta z udziałem chóru Magnificat z Ludźmierza pod dyr. Adam Rajskiego i nauką rekolekcyjną. Po niej odbyło się jeszcze nabożeństwo drogi krzyżow+C1852ej i spotkanie z bp Pieronkiem w Domu Rekolekcyjnym prowadzone przez Wojciecha Bonowicza, redaktora ZNAKu. Program sobotni był bardzo bogaty. Rozpoczął się od nabożeństwa pokutnego poprowadzonego przez o. Piotra Jordana Śliwińskiego, ze szkoły spowiedników. Uczestnicy rekolekcji mogli w ciągu dnia przystąpić do spowiedzi u jednego z trzech braci kapucynów. W nawiązaniu do głównego hasła rekolekcji odbyło się spotkanie "Kościół a Kościoły – Bóg jest jeden" z ks. prof. Grzegorzem Rysiem - rektorem krakowskiego seminarium duchownego i ks. Romanem Prackim - proboszczem parafii ewangelickiej w Krakowie, podczas którego dyskutowano o tym jakie są granice Kościoła i jak pogodzić wiarę w jego zasadniczą jedność z podziałami w łonie chrześcijaństwa. W godzinach popołudniowych przeprowadzono warsztaty regionalne "Baby na manowcach", w których uczestniczyli: Wanda Szado-Kudasik, Wanda Czubernat, Iza Zając i Zespół Dziurawiec składający się z samych znanych podhalańskich artystek, m.in. Anny Trebuni-Wyrostek i Anny Chowaniec-Rybki. W debacie prowadzonej przez dr Stanisławę Trebunię-Staszel mówiono między innymi o roli kobiety w podhalańskiej kulturze i o tym jak widział ją ks. Tischner. Wieczorem bp Tadeusz Pieronek odprawił kolejną mszę rekolekcyjną, a po niej w ludźmierskiej bazylice wystąpił Zespół Wałasi z Istebnej w programie "Wołoniec". Sobotni wieczór zakończyło podobnie jak w piątek spotkanie z rekolekcjonistą. W niedzielę msza rekolekcyjna odprawiona została o godzinie 9-tej. W homilii bp Pieronek mówił o odpowiedzialności i hierarchiczności oraz władzy w Kościele. – "Duchowni nie mogą stwarzać sztucznego podziału na wy wierni, my księża. Jest to bardzo kontrowersyjna sprawa, o której należy jednak mówić". Po mszy odbyła się konferencja "Promieniowanie Etyki Solidarności" poświęcona refleksji nad doświadczeniem "Solidarności". Uczestnicy rekolekcji obejrzeli film "Wiosna ludzkich serc" opowiadający o powstaniu wiejskiej "Solidarności" i wysłuchali wspomnień jednego z bohaterów tych wydarzeń, Jana Antoła. Ludmiła Figiel przedstawiła panoramę postaw społeczeństwa w okresie PRL-u i tworzenia się "Solidarności" zilustrowanych wywiadami przeprowadzonymi wśród mieszkańców Nowego Targu i okolic. Na zakończenie wystąpił młodzieżowy zespół z Łopusznej z programem pt. "Solidarni." Miłym akcentem było wręczenie przez Kazimierza Tischnera statuetki "Józefa" Andrzejowi Chowańcowi, kuzynowi ks. Tischnera, który przez wiele lat jako przewodnik prowadził Rajdy Szlakami Tischnera. W rekolekcjach uczestniczyło blisko dwieście osób. Głównie byli to nauczyciele ze szkół tischnerowskich , ale także sympatycy myśli tischnerowskiej z różnych stron Polski oraz mieszkańcy Podhala.

2010.04.24

W Krakowie, w ramach X Dni Tischnerowskich odbyła się "Majówka Młodych". W Wyższej Szkole Europejskiej rozpoczęły się Spotkania Filozoficzne Młodych przygotowane przez Stowarzyszenie "Drogami Tischnera" oraz Instytut Myśli Józefa Tischnera. Przedstawiono spektakl "In memoriam - na ścieżkach Józka Szkolnego" w wykonaniu uczniów Gimnazjum im. ks. J. Tischnera w Trzemeśni z gościnnym udziałem Kazimierza Tischnera. Przedstawienie składające się ze scen nawiązujących do kolejnych etapów życia ks. prof. Józefa Tischnera wyreżyserowały Grażyna Drożdż i Małgorzata Rehorowska, nad realizacją czuwał Andrzej Czop, a scenografię przygotowały nauczycielki ze Szkoły Podstawowej nr 153 z Krakowa: Monika Bobak, Dorota Martinek i Anna Strojny. Po przedstawieniu wykład pt. "Moje autorytety" wygłosił rektor WSE Jarosław Gowin. Później odbyły się warsztaty filozoficzne dla młodzieży z udziałem o. prof. Jana Andrzeja Kłoczowskiego OP i prof. Karola Tarnowskiego. Dyskusję wokół "Obrony Sokratesa" Platona prowadził dr Michał Bardel. "Majówce Młodych” towarzyszyła wystawa „Pamiętamy – dochowamy”, którą utworzyły prace plastyczne wykonane przez uczniów szkół tischnerowskich, cykl plakatów z cytatami z dzieł Tischnera przygotowany w Zespole Państwowych Szkół Plastycznych w Łodzi, a także fotokopie autografów księdza profesora. Wystawa wędrowała później po Polsce i towarzyszyła rozmaitym wydarzeniom związanym z rocznicą śmierci ks. Tischnera. Zwieńczeniem jubileuszowych Dni Tischnerowskich był spektakl "Poeci Tischnera", w którym zaprezentowane zostały ulubione wiersze patrona Dni. Ks. Tischner był uważnym czytelnikiem poezji od czasów licealnych. Cytował poetów w swoich kazaniach, korzystał z ich formuł w swoich esejach. Sięgał po wiersze Rilkego, Leśmiana, Poświatowskiej, a także Gałczyńskiego, Załuckiego i Czubernatowej. W spektaklu wzięli udział: Ewa Kaim, Monika Rasiewicz, Dorota Segda, Grzegorza Mielczarek, Jacek Romanowski, Jerzy Trela oraz Grzegorz Turnau.

2010.05.21

W Mszanie Górnej odbyła się uroczystość poświęcenia sztandaru ZPO - Gimnazjum nr 4 im. ks. prof. Józefa Tischnera i otwarcie "Miasteczka komunikacyjnego". Gospodarzami tego święta byli: Wójt Gminy Mszana Dolna, dyrekcja, grono pedagogiczne, proboszcz parafii p.w. św. Michała oraz rodzice i uczniowie szkoły. Uroczystości rozpoczęły się od mszy św. odprawionej na sali gimnastycznej przez biskupa Józefa Guzdka. Biskup poświęcił sztandar Gimnazjum, a w wygłoszonym kazaniu, w ciepłych słowach wspominał księdza profesora Józefa Tischnera. Następnie głos zabrali zaproszeni goście, między innymi brat patrona, Kazimierz Tischner, który nie krył satysfakcji z kolejnego rodzinnego spotkania. Na zakończenie, w części artystycznej wystąpili uczniowie – członkowie góralskiego zespołu regionalnego

2010.06.24

W związku z 10 rocznicą śmierci ks. prof. Józefa Tischnera, pod hasłem "Chcę Wam dodać ducha" odbył się Festiwal Tischnerowski zorganizowany przez Bereś & Baron Media Productions, Instytut Obywatelski oraz Stowarzyszenie „Drogami Tischnera” w ramach programu „Wdzięczni Tischnerowi” objęty patronatem premiera Donalda Tuska. Imprezy rocznicowe rozpoczęły się we czwartek 24 czerwca od spotkania zorganizowanego przez Instytut Obywatelski w warszawskim Kinie „Kultura”. Słuchaczy przyciągnęła przede wszystkim debata „Między Panem a Plebanem bis” z udziałem abp. Józefa Życińskiego i red. Adama Michnika prowadzona przez Jacka Żakowskiego. Poprzedziły ją dwa interesujące wystąpienia: wykład prof. Leszka Koczanowicza „Solidarność a marksizm” oraz wykład prof. Tadeusza Sławka „Solidarność i religia”.

2010.06.25

Dzień później ks. Tischnera wspominał Kraków O godz.12.30 w Auli im. Józefa Tischnera Collegium Witkowskiego UJ uczniowie szkół tischnerowskich oraz wszyscy zainteresowani spotkali się z trójką laureatów Nagrody Znaku i Hestii im. ks. prof. Józefa Tischnera: Bogdaną Pilichowską-Ragno, ks. Andrzejem Augustyńskim oraz ks. Manfredem Deselaersem. Rozmowa prowadzona przez Wojciecha Bonowicza skupiła się wokół tematu pomocy i dobrych życiowych wyborów: jak skutecznie pomagać i na co warto w życiu postawić. O godz. 15 uczestnicy uroczystości, w tym delegacje szkół z pocztami sztandarowymi, zebrali się pod bramą kamienicy na ul. Kanoniczej 20, gdzie znajdowało się ostatnie mieszkanie ks. prof. Józefa Tischnera. Krótkiemu wspomnieniu o księdzu towarzyszyła muzyka góralska w wykonaniu Kapeli im. ks. prof. Józefa Tischnera z Łopusznej. O godz. 16. uroczystą mszę świętą w intencji ks. Tischnera odprawił w kościele św. św. Piotra i Pawła abp. Kazimierz Nycz. Wydarzenie uświetnił koncert chóru „Organum” pod dyrekcją Bogusława Grzybka. Tego samego dnia wieczorem, w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej odbyło się przedstawienie opery góralskiej „Naski świat’’ w wykonaniu Zespołu Regionalnego „Regle” im. Jana Jędrola z Poronina. Widzowie owacją na stojąco nagrodzili przeszło dwugodzinny spektakl wyreżyserowany przez Stanisławę Trebunię-Staszel i Macieja Czernika, z librettem Franciszka Łojasa-Kośli.

2010.06.26

W sobotę uroczystości przeniosły się do Łopusznej, gdzie w Dworze Tetmajerów otwarto wystawę portretów ks. Tischnera pędzla Mariana Gromady oraz plakatów wykonanych przez uczniów szkół tischnerowskich. Następnie gospodarze I Festiwalu Tischnerowskiego zaprosili gości na pokaz filmu „Tischner – życie w opowieściach” w Gminnym Ośrodku Kultury. Po nim widzowie mogli posłuchać bardzo osobistych wspomnień o księdzu, które przywołali Roman Dzioboń i wójt Nowego Targu Jan Smarduch w towarzystwie twórców filmu Witolda Beresia i Artura Więcka "Barona". Po wieczornej mszy ks. proboszcz Paweł Potoczny zaprosił wszystkich do wysłuchania archiwalnego kazania ks. Tischnera, a także ciekawych wspomnień Wandy Szado-Kudasikowej oraz kapeli „Mali Łopuśnianie”. Na kolejnej imprezie zaplanowanej na ten dzień, zatytułowanej: „Górale wdzięczni Tischnerowi”, na Scenie przed Dworem pojawiały się kolejno zespoły: „Łopuśnianie”, „Grupa Spiska” z Jurgowa i „Orawiacy” z Lipnicy Wielkiej oraz Kazimierz Tischner czytający fragmenty pamiętnika księdza Józefa. Na finał wystąpił gość specjalny – zespół Trebuni-Tutków. Po koncercie zebrani przeszli na cmentarz, gdzie modlitwie przy grobie ks. Tischnera towarzyszył dźwięk trombity Krzysztofa Trebuni-Tutki.

2010.06.27

W niedzielę rano zainteresowani pojechali zwiedzić sanktuarium Matki Bożej Królowej Podhala w Ludźmierzu. O godz. 11 w kościółku w Łopusznej rozpoczęła się uroczysta msza święta, w czasie której kazanie wygłosił poprzedni proboszcz ks. Jerzy Raźny. Po mszy w Gminnym Ośrodku Kultury przedstawiono kolejne filmy poświęcone ks. Tischnerowi lub z jego udziałem: "My ogniowe dzieci", "Moment", "Sacrum i Profanum", "Tak się toczy moja myśl", "A później nazwali go bandytą". O 16. na Scenie przed Dworem pojawiły się najpierw władze regionu (wójt Jan Smarduch, wojewoda Stanisław Kracik, poseł Andrzej Gut-Mostowy i radny wojewódzki Jan Hamerski), a następnie zespoły „Mali Łopuśnianie” i „Honaj” z Dursztyna” oraz chóry „Echo Gorczańskie” i „Hilaritas”. Następnie w Dworze Tetmajerów rozpoczął się pierwszy „wieczór z mędrolami” prowadzony przez Wojciecha Bonowicza. O Goszczyńskim, Tetmajerze, Tischnerze i różnych koncepcjach góralszczyzny dyskutowali: tekstolog i znawczyni historii regionu Anna Mlekodaj, działacz regionalny Jan Antoł oraz etnograf, historyk kultury i pisarz Antoni Kroh. Dyskusji towarzyszyły występy studentów Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie, którzy wykonywali m.in. piosenki do tekstów Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Tuż po dyskusji na Scenie przed Dworem zaczął się koncert Hanki Rybki z zespołem.

2010.06.28

W poniedziałek mimo niepogody spora grupa przyjaciół ks. Tischnera wybrała się na Turbacz do kaplicy papieskiej, by tam przy ołtarzu polowym uczestniczyć we mszy świętej odprawianej o godz. 13, w godzinę jego śmierci przez księży: Tadeusza Juchasa, Pawła Potocznego i Władysława Zązla. Po czytaniach odtworzono z płyty archiwalne kazanie ks. Tischnera, które przerywał śpiew zespołów regionalnych. W pewnym momencie płyta zacięła się; wtedy do mikrofonu podszedł brat księdza, Kazimierz i spokojnym głosem odczytał kolejny fragment. Niektórzy uczestnicy nawet się nie zorientowali, że to nie głos ks. Tischnera… Wieczorem w łopuszańskim kościółku wystąpił chór Schola Cantorum Minorum Chosoviensis z Chorzowa, który wykonał przewidziane na ten dzień pieśni gregoriańskie. Po mszy, podczas kolejnego „wieczoru z mędrolami” Wojciech Bonowicz pytał dominikanina o. Pawła Kozackiego OP „o Kościół i o to, czy istnieje coś poza Kościołem”, czyli o rożne sprawy, które sprawiają trudność ludziom wierzącym i niewierzącym. Ostatni wieczór obchodów rocznicy śmierci ks. Tischnera zakończył koncert zespołów „Łopuśnianie” oraz Quartet Klezmer Trio, które do góralskich nut dodało trochę dźwięków żydowskich.

2010.09.23-24

W jubileuszowym X Rajdzie Śladami ks. prof. Józefa Tischnera wzięło udział 140 uczniów tischnerowskich szkół podstawowych i specjalnych z Rajczy, Tarnowa, Ochotnicy, Rogoźnika, Krakowa, Starego Sącza, Ligoty, Domosławic i Jastrzębia Zdroju. Organizatorem był Zespół Szkół Podstawowej i Gimnazjum im. ks. prof. Józefa Tischnera w Ratułowie. Rajd prowadził z Nowego Targu na Turbacz, a następnego dnia – z Turbacza do Łopusznej. Punktem kulminacyjnym były wieczorne posiady w schronisku na Turbaczu. Tam nauczyciele i uczniowie ze szkoły z Ratułowa zorganizowali konkurs "Pasowanie na górala" poprzedzony warsztatami, w trakcie których uczestnicy rajdu poznawali obyczaje, stroje i potrawy góralskie, a także góralski taniec i śpiew. Uroczyste zakończenie rajdu miało miejsce w Łopusznej: rozdano nagrody za udział w konkursach, a następnie wszyscy ubrani w koszulki z napisem „Młodzi mędrole” udali się na grób ks. Józefa Tischnera, gdzie złożyli wieniec i w ciszy odmówili modlitwę.

2010.09.30-10.02

X Rajd Śladami ks. prof. Tischnera dla szkół ponadpodstawowych wspólnie przygotowały Zespół Szkół Zawodowych nr 3 w Krakowie i Publiczne Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi w Chrzanowie. W trzydniowej imprezie uczestniczyło ponad 200 uczniów i absolwentów szkół tischnerowskich. 30 września młodzież wyruszyła na Turbacz spod spowitej mgłą i mżawką stacji GOPR-u na Kowańcu. Na Turbaczu wędrowców przywitała zimowa sceneria. W schronisku odprawiona została msza święta, a po kolacji każda drużyna prezentowała swoją szkołę i środowisko. Wszystkich oczarowała grupa dziewcząt z Gimnazjum nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi w Woli, która wystąpiła w pięknych śląskich strojach ludowych i śpiewająco przedstawiła swój region i szkołę. Wieczorne posiady umilali państwo Janina i Kazimierz Tischnerowie. W mroźny i śnieżny poranek 1 października cała ekipa wyruszyła w kierunku Przełęczy Knurowskiej. Po czterech godzinach marszu wszyscy dotarli do pensjonatu "Szymanówka" w Ochotnicy Górnej. Tam odbyło się interesujące spotkanie z Kazimierzem Konopką, wójtem gminy Ochotnica Dolna, z państwem Barbarą i Marianem Tischnerami oraz dyrektorem Szkoły Podstawowej im. ks. prof. J. Tischnera w Ochotnicy Dolnej - Skrodne. Podczas wieczornych konkursów wszystkie drużyny pokazywały swoje umiejętności plastyczne, literackie, aktorskie i fotograficzne. Przedstawiciele szkół mieli także okazję zmierzyć się z gwarą góralską i opowiedzieć tekst z "Historii filozofii po góralsku". Po zakończeniu wszystkich konkurencji okazało się, że najlepsza była drużyna z Woli, drugie miejsce zajęły Domosławice, a trzecie XXIII LO z Łodzi. Sobotni poranek przywitał uczestników rajdu słońcem. Przemierzając trasę z Ochotnicy do Łopusznej można było podziwiać uroki jesieni. Po ciepłym posiłku w Pensjonacie Natanael, w Zespole Szkół w Łopusznej spotkali się uczestnicy dwóch tras rajdowych. W nowej hali sportowej nastąpiło uroczyste podsumowanie rajdu, wręczono nagrody, odśpiewano hymn Rodziny Szkół Tischnerowskich, a na koniec ponad 200 osób ubranych w białe koszulki z napisem Tischner.pl udało się na pobliski cmentarz, by pomodlić się nad grobem swego Patrona.