Kalendarium 2013

2013.01.11-13

Stowarzyszenie „Drogami Tischnera”, Instytut Myśli Józefa Tischnera oraz Instytut Obywatelski po raz ósmy zorganizowali w ośrodku Natanael w Łopusznej konferencję filozoficzną dla nauczycieli. Uczestniczyło w niej przeszło 130 osób. Tematem spotkania było „Wychowanie w horyzoncie wolności i dobra”. W piątkowy wieczór odbyło się spotkanie z panią Joanną Berdzik - podsekretarzem stanu w Ministerstwie Edukacji, które dotyczyło zmian w polityce edukacyjnej przyznających szkołom większą autonomię. W sobotę s. Barbara Chyrowicz (w wykładzie zatytułowanym „Niechciana wolność”) zwróciła uwagę na sytuacje, w których chętnie rezygnujemy z wolność. Ks. Pawel Dančak ze Słowacji (w wykładzie „Dramatyczne relacje dobra i prawdy w kontekście filozoficznej refleksji nad wychowaniem”) omówił intuicje ks. Tischnera dotyczące formowania człowieka i jego postawy wobec świata. Po przerwie Wojciech Bonowicz przedstawił główne wątki eseju ks. Tischnera z 1998 roku zatytułowanego „Znicestwienie Polski”, pytając czy opisany przez niego obraz podzielonej Polski był adekwatny i jest wciąż aktualny, a także otwierając dyskusję na temat uczenia patriotyzmu w szkole. Sobotnie popołudnie wypełniły wystąpienia Michała Bardela – który w swoim wykładzie („Pułapki personalizmu”) zaproponował odmienne od klasycznego rozumienie osoby i Adama Workowskiego („Zaufanie jako fundament wychowania”), który zaczął od poruszającej deklaracji: „Coraz mniej jest we mnie ufności” i starał się wciągnąć słuchaczy w refleksję nad tym, czym ufność różni się od zaufania i jaką postawę powinniśmy kształtować jako nauczyciele. Część konferencyjną w niedzielę rano zamknęło wystąpienie Sławomira Osińskiego poświęcone „Spotkaniu z uczniami w horyzoncie wolności” oraz pogadanka Stanisławy Trebuni-Staszel, której towarzyszył zespół „Regle” z Poronina, dotycząca motywu wolności w kulturze podhalańskiej. Nie zabrakło oczywiście wydarzeń artystycznych. W piątek był to wieczór kolędowy, który poprowadziła Stanisława Trebunia-Staszel. Wzięli w nim udział członkowie zespołu „Regle”, „Łopuśnianie”, oraz Muzyka im. ks. Józefa Tischnera z Łopusznej. Zebrani mogli też wysłuchać napisanych specjalnie na tę okazję wierszy Marii Stach oraz poświęconych świętom Bożego Narodzenia utworów Stanisławy Szewczyk. W sobotę po Mszy świętej w intencji śp. Janiny Tischnerowej, w czasie której zbierano pieniądze dla Fundacji Kapucyni i Misje na kolejną studnię w Czadzie, repertuar kolędowy w kościółku w Łopusznej zaprezentowała kapela „Wałasi.” Muzycy skupieni wokół Zbigniewa Wałacha koncertowali tego dnia do późnej nocy w Ośrodku „Natanael”, grając melodie nie tylko ze swego regionu, ale i z innych części Karpat, a także utwory jazzowe, muzykę klezmerską i motywy bałkańskie. Do zaśpiewania kilku pieśni dał się namówić ks. Pawel Dančak. Pięknym zwieńczeniem spotkania w Łopusznej był występ młodych artystów z zespołu „Zawodowcy z Bachledówki”, skupiającego dzieci i młodzież z Zespołu Szkół Specjalnych w Czerwiennem. Zespołem kieruje Maria Michalik, bratanica ks. Tischnera. Spektakl „Janosik” był gorąco oklaskiwany zarówno w trakcie, jak i po jego zakończeniu.

2013.03.15-17

W Ludźmierzu odbyły się X Jubileuszowe Rekolekcje z ks. Tischnerem pod hasłem "Jeden drugiego ciężary noście". Prowadził je bp Grzegorz Ryś, słuchaczami zaś byli nauczyciele szkół tischnerowskich z całej Polski oraz zainteresowani goście. W sumie ponad stu uczestników. Wydarzenie zorganizowali: Parafia MB Ludźmierskiej oraz Stowarzyszenie "Drogami Tischnera". Rekolekcje rozpoczęły się wieczorem w Bazylice Ludźmierskiej występem Chóru "Magnificat" z Ludźmierza pod dyrekcją Adama Rajskiego. Następnie odprawiona została pierwsza msza z nauką rekolekcyjną. Prowadzący bp Grzegorz Ryś nawiązywał przede wszystkim do przeżywanego w kościele katolickim Roku Wiary. Po mszy, nauczyciele ZPO w Radziszowie oraz młodzież z gimnazjum w Ludźmierzu poprowadzili nabożeństwo Drogi Krzyżowej. Wieczór w bazylice został zakończony koncertem pieśni wielkopostnych w wykonaniu chóru "Gorce" z Nowego Targu, pod dyrekcją Janiny Glińskiej. W Domu Pielgrzyma do późnych godzin nocnych trwało spotkanie z rekolekcjonistą prowadzone przez redaktora Wojciecha Bonowicza. Rozmowa dotyczyła istoty wiary rozumianej w duchu Ewangelii.

W sobotę wszyscy uczestnicy mieli możliwość skorzystania z sakramentu pokuty w niecodziennych na ogół okolicznościach, bo w bezpośrednich, otwartych rozmowach ze spowiednikami - Ojcami Kapucynami. Wcześniej o. Piotr Jordan Śliwiński poprowadził nabożeństwo pokutne w bazylice. Jeszcze przed południem odbyły się spotkania z ludźmi oddanymi w sposób szczególny dzieciom adoptowanym. O swoich doświadczeniach opowiedzieli: pani Katarzyna Młynarczyk z Torunia oraz państwo Liszczowie. Po przerwie obiadowej w Domu Pielgrzyma wystąpił dziecięcy zespół "Milusioki" ze Specjalnego Ośrodka Szkolno -Wychowawczego z Nowego Targu. Dzieci w barwnych strojach regionalnych przybliżyły zwyczaje i tradycje Podhala, prezentując wysokie umiejętności w śpiewie wzruszających pieśni, recytacji poezji regionalnej i góralskim tańcu. "Polacy niechciani - Uzbekistan", to tytuł następnego spotkania, w którym Maria Dzienisiewicz z Olecka przedstawiła trudne warunki życia Polaków na Wschodzie. Następnie dr Jolanta Goździk i Adam Cieśla mówili o działalności Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci im. ks. prof. Józefa Tischnera. Wieczorem w bazylice odbyły się interesujące koncerty dwóch zespołów. Jako pierwsza wystąpiła Młodzieżowa Orkiestra Góralska z Zakopanego "Jutrzenka" pod kier. Krzysztofa Trebuni-Tutki. Po mszy świętej i nauce rekolekcyjnej w której bp G. Ryś wskazywał na rolę człowieka we współczesnym kościele, odbył się koncert zespołu "Trebunie-Tutki" zatytułowany "Jo cłek wolny", w którym nawiązywano do filozofii patrona rekolekcji, profesora J. Tischnera. Podczas koncertu wspominano Macieja Berbekę i Tomasza Kowalskiego, himalaistów, którzy zginęli na Broad Peak (Maciej Berbeka uczestniczył w tworzeniu ,,Tischnerówki” – Muzeum Pamięci ks. prof. Józefa Tischnera w Łopusznej). Sobotę zakończyło kolejne spotkanie z rekolekcjonistą zatytułowane "On na manowcach." Tym razem było prowadzone przez Stanisławę Trebunię-Staszel, Lucynę Mikulińską i Renatę Przybyłę. Bp Ryś wyjaśnił zgromadzonym wiele spraw i problemów związanych z funkcjonowaniem Kościoła we współczesnym świecie.

W niedzielę na zakończenie rekolekcji odbyła się w Bazylice Ludźmierskiej msza święta, podczas której podziękowano księdzu biskupowi za prowadzenie Jubileuszowych Rekolekcji Tischnerowskich. Wydarzenie to zbiegło się z 25. leciem kapłaństwa biskupa Grzegorza Rysia, a oryginalnym upominkiem dla niego była mitra biskupia, ozdobiona haftem góralskim. Po mszy, w Domu Pielgrzyma odbyło się spotkanie z Anną Dymną, wybitną aktorką i prezesem Fundacji "Mimo Wszystko". W czasie spotkania prowadzonego przez Wojciecha Bonowicza aktorka przedstawiła działalność Fundacji, czytała wiersze Wisławy Szymborskiej, opowiadała o przyjaźni z Czesławem Miłoszem, wspominała anegdoty zza teatralnych kulis i przeczytała list , który otrzymała od J. Tischnera. Na zakończenie spotkania Kazimierz Tischner wręczył artystce wizerunek św. Anny, obraz namalowany na szkle przez jednego z twórców ludowych. Z kolei członkowie zarządu wraz ze Stasią Trebunią - Staszel wręczyli Prezesowi, w podziękowaniu za jego zaangażowanie w szeroko pojęty ruch tischnerowski, pamiątkowy obraz - karykaturę, autorstwa artysty plastyka Janusza Tycnera. Przedstawia on Kazimierza czuwającego "nad całością" z przyłożoną do ucha ręką, uważnie nasłuchującego, co mówi do niego z niebiosów jego brat i żona. Wzruszającym momentem było przekazanie Kazimierzowi Tischnerowi sztandaru "Solidarności", znalezionego na grobie księdza profesora przez Wojtka Bonowicza. W samo południe wszyscy udali się na cmentarz w Łopusznej, by pomodlić się za duszę księdza profesora J. Tischnera i duszę niezapomnianej Janiny Tischner, Matki Szkół Tischnerowskich. W dniu zakończenia rekolekcji, 17 marca, przypadła 2. rocznica jej śmierci. Rekolekcje zakończyły się jak zwykle w Karczmie Steskal na uroczystym obiedzie, w atmosferze przyjaźni i poczucia szczęścia ze wspólnie przeżytych chwil podczas. To już dziesięć lat. Aż trudno uwierzyć.

2013.03.22

W Kinie Janosik w Żywcu przedstawiono premierę filmu "Jego oczami. Jest to niezależna produkcja dokumentalna opowiadająca o życiu oraz działalności ks. prof. Józefa Tischnera. Pomysłodawcą i reżyserem filmu jest Szymon Wróbel z Jeleśni, a jego głównym bohaterem Kazimierz Tischner, brat ks. Józefa, który oprowadza widza po różnych miejscach związanych z ks. Tischnerem, jak również w bardzo ciekawy, czasami też humorystyczny sposób o nich opowiada. Zainteresowanie filmem, który wzbudza wiele pozytywnych emocji, a w niektórych momentach nawet bardzo wzrusza, było ogromne. Podczas projekcji zabrakło miejsc. Premierowe pokazy filmu odbyły się także 23.03.2013 r. w Kinie Ars w Krakowie oraz 25.03.2013 r. w Kinie Sokół w Starym Sączu.

2013.04.27

W Krakowie, w ramach 13. Dni Tischnerowskich na Scenie im. St. Wyspiańskiego PWST przeprowadzono finał Ogólnopolskiego Przeglądu Artystycznego „Na Tischnerowską nutę”. Przegląd odbywał się pod honorowym patronatem marszałka województwa małopolskiego Marka Sowy, a środki na jego organizację pochodziły z Nagrody Województwa Małopolskiego Ars Quaerendi, którą Kazimierz Tischner i Stanisława Trebunia-Staszel otrzymali rok wcześniej „za wybitne działania na rzecz promocji i rozwoju kultury”. Do konkursu stanęło 17 zespołów, ostatecznie w finale znalazło się 10. Finałową dziesiątkę oceniało jury w składzie: Ewa Kaim, Anna Radwan-Gancarczyk, Katarzyna Śledź, Grzegorz Łukawski i Artur Więcek „Baron” (jako przewodniczący). Gości powitali Stanisława Trebunia-Staszel, która sprawowała artystyczną opiekę nad uczestnikami oraz prezes Stowarzyszenia „Drogami Tischnera” Kazimierz Tischner, a imprezę prowadzili Wojciech Bonowicz i Maciej Kulig. Najpierw na scenie pojawiły się dwie grupy teatralne. Klub 4H „Iskra” z Ożarowa przedstawił widowisko „Kamienne serca, nieme twarze" inspirowane „Filozofią dramatu”. Zupełnie inny charakter miał występ zespół „Blask” z Woli, w czasie którego młodzi artyści zaprezentowali inscenizację skrzącej się humorem gawędy ks. Tischnera „Jak Arystoteles obalił Platona”. Następnie scenę zdominowały utwory balladowe, wykonywane przy akompaniamencie gitary lub instrumentów klawiszowych. Zebranym zaprezentowały się kolejno: zespół „Dobre Brzmienie” z Poznania z utworem „Dialog”, duet „P.S.” z Wadowic z utworem „Człowiek jest takim drzewem”, duet „Trzy prawdy” z Chrzanowa z utworem „Ja i Ty” oraz zespół „EHoGa” z Bochni z „Pieśnią o wolności”. Kolejnym uczestnikiem przeglądu był znany już publiczności Dni Tischnerowskich Zespół „Regle” z Poronina. Tym razem kilkupokoleniowy zespół prowadzony przez Marię Dawidek przywiózł do Krakowa widowisko zatytułowane „Być wiernym”. Z kolei grupa „Pod znakiem zapytania” z Wałcza przedstawiła widowisko inspirowane esejem „Ludzie z kryjówek”. Tym razem myśli ks. Tischnera pojawiły się w oprawie rockowej. Gitary elektryczne towarzyszyły też kolejnemu występowi: zespół „Fenomelody” z Poznania zaprezentował rockową piosenkę „Śpiewogra” opartą na fragmentach pism ks. Tischnera. Przegląd zakończył się w stylistyce barowo-biesiadnej: na scenie pojawili się ubiegłoroczni zwycięzcy, „Tischner Band” z Limanowej, z nową kompozycją zatytułowaną „Śladami Tischnera”, która znów porwała publiczność. W czasie obrad jury na scenie pojawił się zespół Trebunie-Tutki. Znakomity występ zawierał m.in. utwory z płyty „Tischner”, wielkie przeboje zespołu, a także utwór dedykowany zmarłemu niedawno Władysławowi Trebuni-Tutce. W końcu ogłoszono werdykt – pierwsze i drugie nagrody oraz Grand Prix. Laureaci pierwszych nagród (wśród nich m.in. zespoły z Ożarowa i Woli) otrzymali statuetki wykonane przez uczniów Zespołu Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem. Grand Prix jury przyznało zespołowi z Wałcza, chwaląc go za poszukiwanie nowej formy dla ujęcia myśli ks. Tischnera. Przegląd trwał w sumie przeszło pięć godzin.

2013.05.26

W sali koncertowej Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbyła się projekcja filmu "Jego oczami" w reżyserii Szymona J. Wróbla. Po pokazie zorganizowano spotkanie z reżyserem oraz bohaterem filmu Kazimierzem Tischnerem.

2013.06.01

W Łopusznej rozstrzygnięto X edycję Ogólnopolskiego Konkursu Informatycznego "Mikroprofesor". Finał w Łopusznej odbył się już drugi rok z rzędu, odkąd konkurs przyjął imię ks. prof. Józefa Tischnera. Tematem przewodnim X edycji stał się „Fenomen pracy według ks. prof. Józefa Tischnera". W pierwszym etapie, który trwał od stycznia do kwietnia, uczniowie odpowiadali na pytania z zakresu informatyki, fotografii i pracy. W drugim mieli za zadanie przygotować fotoreportaż ukazujący, w jaki sposób człowiek swoją pracą przekształca krajobraz. Do finału zakwalifikowali się autorzy 10 najlepszych reportaży. Tytuł „Mikroprofesora 2013", czyli najlepszego młodego informatyka spośród około tysiąca rywalizujących w całym kraju, zdobył Dariusz Pisula – uczeń częstochowskiego technikum. Udało mu się to już po raz drugi. Nagrody ufundowane przez sprawującego honorowy patronat nad konkursem marszałka Senatu Bogdana Borusewicza, wręczał laureatom senator Stanisław Hodorowicz.

2013.06.16

Polska Misja Katolicka w Stambule zorganizowała w kościele pw. św. Antoniego pokaz filmu "Jego oczami", a następnie spotkanie z reżyserem filmu Szymonem J. Wróblem i bratem księdza Tischnera, Kazimierzem. Wydarzenie odbyło się w cieniu brutalnej pacyfikacji Placu Taksim. Na pokazie obecny był vice konsul w Stambule Łukasz Paprotny.

2013.07.24-31

Stowarzyszenie "Drogami Tischnera" zorganizowało wycieczkę Śladami Księdza Tischnera na Mazury, Litwę i Suwalszczyznę. Bazą noclegową i wypadową był Hotel Żaczek w Olecku. W ciągu ośmiu dni uczestnicy wycieczki zwiedzili: Olecko, Studzieniczną, Augustów, Wigierski Park Narodowy, Sejny, Krasnogrudę, Stańczyki, Gołdap, Giżycko oraz Druskienniki i Liszkowo na Litwie. Odbyli rejsy po Kanale Augustowskim, Niemnie, Jeziorze Wigry i z Giżycka do Wyspy Kormoranów, uczestniczyli w spływie kajakowym Rospudą i bezkrwawym safari pod Piękną Górą. Wzięli też udział w wielu ciekawych spotkaniach, między innymi z twórcami Ośrodka Pogranicze Małgorzatą Sporek-Czyżewską i jej mężem Krzysztofem (w Dworku Miłosza w Krasnogrudzie), Heleną Aliszkiewicz z Domu Polonii w Druskiennikach. Uczestniczyli też w Gołdapi w międzynarodowych uroczystościach z okazji piętnastolecia podpisania umowy partnerskiej z miastem Stade. Najprzyjemniejsze było chyba jednak spotkanie w Olecku, w ogrodzie współorganizatorki wycieczki Hani Jacewicz. Ślady księdza Tischnera zostały odnalezione w Gołdapi, gdzie w okresie stanu wojennego znajdował się ośrodek internowania dla kobiet (wówczas OW Radia i Telewizji, obecnie sanatorium Wital). Ksiądz Tischner odwiedził internowane w 1982 roku.

2013.09.12-15

W Wałczu, pod hasłem ,,Tischner na nizinach”, odbył się XIII Rajd Tischnerowski dla uczniów szkół ponadpodstawowych. Jego organizatorem było II Liceum Ogólnokształcące im. ks. prof. Józefa Tischnera. Ze względu na długi czas dojazdu większości uczestników zaplanowano, że rajd będzie czterodniowy. Pierwszego dnia we czwartek, młodzież wraz z opiekunami dotarła do Wałcza i zakwaterowała się w szkole. Główną atrakcją drugiego dnia był spływ kajakowy rzeką Piławą od Szwecji do Czechynia. Po sześciogodzinnej wycieczce zorganizowano ciepły posiłek przy ognisku i spotkanie integracyjne. Wieczór upłynął młodzieży na seansie filmowym, a opiekunom na spotkaniu z dyrektorem szkoły i jej pracownikami. W sobotę uczestnicy rajdu przeszli trasą Wałcz - Nakielno, przy okazji zwiedzając miasto (m. in. Ośrodek szkolenia sportowców i aleja gwiazd sportu) i ,,Grupę warowną – Cegielnia”. Uczestniczyli również w Festiwalu Rękodzieła oraz pokazie rzemiosła w Miejskim Domu Kultury. Wieczorem spotkali się w ośrodku edukacji ekologicznej „Mokrzycówka”, by zaprezentować swoje talenty i umiejętności. Młodzież śpiewała piosenki, grała na instrumentach, opowiadała legendy związane z miejscowościami, z których przyjechała. Niedziela była czasem pożegnania i powrotu do domu

2013.09.26-27

Zespół Szkół nr 10 im. ks. prof.. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju zorganizował XIII Rajd Szkół Tischnerowskich dla uczniów szkół podstawowych. Do jastrzębskiej tischnerówki zjechało 72 uczniów i 20 opiekunów z 8 szkół z Polski południowej. Gościem honorowym był Kazimierz Tischner, brat księdza Józefa. W pierwszym dniu uczestnicy mieli okazję zwiedzić Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach Raciborskich i obejrzeć urokliwe miejsca podczas jazdy kolejką wąskotorową. Wieczorem był czas na wspólne muzykowanie, wesołe zabawy i dyskusje o przyszłości. Nie obyło się bez wspomnień o Patronie, przytaczaniu żartów, które bardzo lubił. Drugi dzień poświęcony był poznaniu miasta. Wszyscy uczestnicy brali udział we mszy św. w kościele pw. NMP Matki Kościoła, a następnie przeszli ulicami miasta do Parku Zdrojowego. Tam goście mogli zwiedzić Galerię Historii Miasta, obejrzeć aranżację mieszkania z lat 70-tych, ekspozycję wiejskiej chaty czy wystawę rzeźby z węgla.

2013.12.07

W Łopusznej obok "Tischnerówki" odsłonięta została pierwsza z tablic, które miały złożyć się na cykl „Tischner – krajobraz myśli”. Autorem odsłoniętej tablicy jest artysta plastyk Piotr Frysztak, a ufundowali ją Andrzej Dubiel, właściciel Zakładu Szklarskiego w Rabce i Kazimierz Wolski, właściciel Przedsiębiorstwa Kamieniarskiego w Kluszkowcach. W uroczystości wzięły udział władze gminy, miejscowy proboszcz, rodzina ks. Tischnera i grono jego sympatyków, a przygrywała muzyka Leszka Szewczyka. Planowano, że podobne tablice znajdą się w różnych miejscach Podhala, jednak zamierzeń nie udało się zrealizować ze względu na brak środków finansowych.